"ჩემი წიგნებით ბავშვებისათვის ჭკუის სწავლებას არ ვცდილობ" - 14 თებერვალს ასტრიდ ლინდგრენი დაიბადა

  • 14 თებერვალი 11:29

1907 წლის 14 ნოემბერს პატარა შვედურ ქალაქში ასტრიდ ანა ემილია ლინდგრენი დაიბადა.

ასტრიდს "დამატებითი" ორი სახელი არ მოსწონდა – მისი აზრით ისინი ზედმეტად ხმამაღლა ჟღერდნენ. მას უფროსი ძმა და 2 უმცროსი და ჰყავდა. დროის უდიდეს ნაწილს ის სწორედ მათთან ერთად ატარებდა.


ერიქსონების ოჯახი მდიდარი არ იყო. ასტრიდის მამა მიწის პატარა ნაკვეთს ქირაობდა და ბევრს შრომობდა, რათა მრავალშვილიანი ოჯახი ერჩინა. გაჭირვების მიუხედავად, ასტრიდს ბედნიერი ბავშვობა ჰქონდა, რადგანაც მის გარშემო დიდი სიყვარული სუფევდა, ზუსტად ისეთი, როგორც ზღაპრებში. ასტრიდის მშობლებს ერთმანეთი ბავშვობაშივე შეუყვარდათ. სამუელმა ჰანას გამო მდიდარ საცოლეზეც თქვა უარი, რომლისგანაც მას მზითევის სახით 500 ათასი კრონი უნდა მიეღო.


სტოკჰოლმში ასტრიდს ძალიან გაუჭირდა. აქ მას არც ნათესავები ჰყავდა, არც მეგობრები და არც საარსებო წყარო. "მე მარტოხელა და ღარიბი ვარ. მარტოხელა იმიტომ, რომ გვერდში არავინ მიდგას და ღარიბი იმიტომ, რომ ერთადერთი ერეს გარდა არაფერი გამაჩნია", – წერდა ასტრიდი უფროს ძმას. თუმცა მას გაუმართლა: ასტრიდი ავტომობილისტთა სამეფო საზოგადოებაში მდივნად მიიღეს. 1931 წელს ის ცოლად საკუთარ უფროსს სტურ ლინდგრენს გაჰყვა. 3 წლის შემდეგ მათ ქალიშვილი კატრინი შეეძინათ. მათი ქორწინება ბედნიერი აღმოჩნდა, ოჯახი შეხმატკბილებულად ცხოვრობდა სტურის სიკვდილამდე 1952 წელს.


ასტრიდ ლინდგრენი ჩვეულებრივ შვედ დიასახლისად იქცა და ალბათ ასეთადაც დარჩებოდა, რომ არა კატრინი. ყოველ საღამოს, ძილის წინ, ასტრიდი კატრინს ზღაპრებს უყვებოდა. ერთხელაც აღმოჩნდა, რომ მას ზღაპრების მარაგი შემოელია. კატრინმა უთხრა დედას, რომ პეპი გრძელი წინდის შესახებ მოეყოლა. ასტრიდმა არც კი იცოდა თუ ვინ იყო პეპი, მაგრამ მდიდარი ფანტაზიის დახმარებით პეპის სხვადასხვა გაუგონარი თავგადასავლების მოყოლა დაიწყო. მცირე ხანში ასტრიდმა შეამჩნია, რომ კატრინის მეგობრები ხშირად საუბრობდნენ პეპისა და მისი ისტორიების შესახებ. აღსანიშნავია, რომ კარლსონიც კატრინის წარმოსახვის ნაყოფი გახლდათ. ერთხელ მან დედას უთხრა, რომ ფანჯრიდან პატარა კაცი შემოფრინდა, რომელიც მშობლების შემოსვლისას კარადის უკან დაიმალა.


სამი წლის შემდეგ კი ასტრიდ ლინდგრენს ფეხი დაუცდა – დიდთოვლობის გამო სტოკჰოლმის ქუჩებში სიარული ჭირდა. ლოგინში უსაქმოდ მწოლიარე ასტრიდმა კატრინის დაბადების დღისათვის სიურპრიზის მომზადება გადაწყვიტა. მან ხელში კალამი აიღო და პეპი გრძელი წინდას თავგადასავლები ქაღალდზე გადაიტანა. წიგნი არა მარტო კატრინის, არამედ ასტრიდის მეგობრებსაც ძალიან მოეწონათ. მათი რჩევით ასტრიდმა ხელნაწერი გამომცემლობაში მიიტანა.


პეპიმ ნამდვილი ფურორი მოახდინა. 1945 წელს პეპიმ პირველი ჯილდო მიიღო, როგორც წლის საუკეთესო საბავშვო წიგნმა. 1949 წელს წიგნი გერმანულ ენაზე გადათარგმნეს და ნილს ჰოლგერსონის პრემიამაც არ დააყოვნა. პირველმა წარმატებამ ასტრიდ ლინდგრენს ფრთები შეასხა. დიასახლისი მიხვდა, რომ მწერლობა მისი მოწოდება იყო. ის ყოველ საღამოს მომდევნო დღის დადგომაზე ოცნებობდა, რათა კვლავ მისცემოდა წერისა და საკუთარ გმირებთან მარტო დარჩენის საშუალება.


მალე მსოფლიომ კარლსონი, ბიჭუნა და ფრეკენ ბოკი გაიცნო. შემდეგ გამოჩნდნენ კიდევ 30-მდე წიგნის გმირები: "მაწანწალა რასმუსი", "ლიონებერგელი ემილი", "მიო, ჩემი მიო", "განთქმული მაძებარი კალე ბლუმკვისტი" და სხვანი. მისი ყოველი ახალი წიგნი უდიდესი პოპულარულობით სარგებლობდა. თითქმის ყველა მათგანი სხვადასხვა პრემიების ლაურეატი გახდა.


1973 წელს ლინდგრენმა ლინჩეპინგის უნივერსიტეტის საპატიო პროფესორის წოდება მიიღო. 1985 წელს ის შვედეთის ყველაზე პოპულარულ მწერლად დაასახელეს – შვედეთის საჯარო ბიბლიოთეკაში ლინდგრენის წიგნები 2 მილიონზე მეტმა ადამიანმა მოითხოვა. 1996 წელს სტოკჰოლმის ერთ-ერთ პარკში ასტრიდ ლინდგრენს ძეგლი დაუდგეს. 89 წლის მწერალი თავად ესწრებოდა გახსნის ცერემონიალს – ის გახდა პირველი ქალი, რომელსაც ასეთი პატივი სიცოცხლეშივე ხვდა წილად. ლინდგრენის ნაწარმოებების მიხედვით მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნებში 40-მდე მხატვრული ფილმი გადაიღეს.


მაინც რა გახდა ლინდგრენის გმირების პოპულარულობის მიზეზი. პეპი, კარლსონი და ლინდგრენის სხვა გმირები დადებითი პერსონაჟების მეტად უჩვეულო, წარმოუდგენელ და ყველასგან განსხვავებულ კატეგორიას მიეკუთვნებიან. ისინი არიან თხუპნიები, ზარმაცები, უფროსებს არ უჯერებენ და რაც მთავარია, გამოსწორებასაც არ აპირებენ – საბავშვო ლიტერატურის ტრადიციული გმირების სრული ანტიპოდი. კარლსონის ბაქიობა, სიზარმაცე და ეგოიზმი, პეპის სიცრუე, გაუნათლებლობა, ლიონებერგელი ემილის თავხედობა – მიუხედავად ამისა, ბავშვებს ლინდგრენის პერსონაჟები ძალიან შეუყვარდათ, რადგანაც მათთან ერთად თავს მოწყენილად არ გრძნობდნენ.


"ჩემი წიგნებით ბავშვებისათვის ჭკუის სწავლებას არ ვცდილობ. მუშაობის დროს მე არც ლიტარატურაზე ვფიქრობ და არც პედაგოგიკაზე. ყველაზე მეტად ის მიტაცებდა, რომ თავს კვლავ ბავშვად ვგრძნობდი… მე მხოლოდ ისეთ წიგნებს ვწერდი, რომელიც მომწონდა და რომლის წაკითხვაც, უპირველეს ყოვლისა, მსიამოვნებდა. ამის გარეშე, არც კი მექნებოდა იმედი, რომ ჩემი წიგნები სხვასაც მოეწონებოდა", – ამბობდა ლინდგრენი.


"არ მსურს დიდებისთვის წერა", – არაერთხელ განუცხადებია ასტრიდ ლინდგრენს და ეს სიტყვები მისი ცხოვრებისა და შემოქმედების კრედოდ იქცა. ის მხოლოდ და მხოლოდ ბავშვებისთვის წერდა, რადგანაც სრულიად იზიარებდა ფრანგი მწერლის ანტუან დე სენტ-ეკზიუპერის აზრს, რომ ყველა ადამიანი ბავშვობიდან მოდის.


წყარო.