„ქრისტე აღდგა!“ თუ „ქრისტე აღსდგა!“..?

  • funtime.ge
  • 17 აპრილი 12:28

ეს კითხვა ყოველი აღდგომის მოახლოებისას აქტუალური ხდება ხოლმე. ენათმეცნიერებს მკაფიო, გრამატიკულ წესებზე დამყარებული პასუხი აქვთ, მათი საწინააღმდეგო მოსაზრების პატრონებს კი - 20-საუკუნოვანი „სოციალური სანქცია“...

„აღდგა“
დღესდღეობით ქართული ენის ორთოგრაფიულ ლექსიკონში ერთადერთ სწორ ფორმად მიჩნეულია აღდგა;
ენათმეცნიერთა დიდი ნაწილი კატეგორიულად მოითხოვს, რომ თუკი მშობლიურ ენას პატივს ვცემთ, სალიტერატურო ენის დადგენილ ნორმებს არ უნდა უნდა გადავუხვიოთ.


აღდგა ფორმას ვხვდებით მათეს, მარკოზის და ლუკას სახარებაშიც.
„სასწრაფოდ წადით და უთხარით მის მოწაფეებს, რომ იგი აღდგა მკვდრეთით...” (მათეს სახარება -ქრისტეს მკვდრეთით აღდგომა, თავი-28, 7).|
„მან უთხრა მათ: „ნუ შეშფოთდებით! თქვენ ეძებთ ჯვარცმულ იესო ნაზარეველს. იგი აღდგა, აქ არ არის. აჰა ადგილი, სადაც ის დაასვენეს” (მარკოზის სახარება, იესოს მკვდრეთით აღდგომა, თავი-16, 6 ).
„არ არის აქ, არამედ აღდგა. გაიხსენეთ, რას გეუბნებოდათ, როცა ჯერ კიდევ გალილეაში იყო, რომ ძე კაცისა ცოდვილ კაცთა ხელთ უნდა გადაეცეს, ჯვარს ეცვას და მესამე დღეს აღდგესო” (ლუკას სახარება, აღდგომა. თავი-24. 6-7).


„აღსდგა“
მიუხედავად ზემოთ ნათქვამისა, „აღსდგა“ საკმაოდ გავრცელებულია და ვინც ამ ფორმით იყენებს, მათი არგუმენტები ასეთია:
1. ძველ ქართულ ტექსტებში სანიანი ფორმა არაერთხელ დასტურდება;
2. „აღსდგა“ გვხვდება მრწამსის ტექსტშიც და სხვა ტექტებშიც („აღსდეგინ ღმერთი და განიბნინედ მტერნი მისნი…“);
3. სამეტყველო ენაში უკვე დამკვიდრებულია და, ენის ხალხურობის პრინციპის თანახმად, ამ ფორმას არსებობის უფლება აქვს;
4. „ქრისტე აღსდგა“ ისევე არ ემორჩილება გრამატიკის კანონებს, როგორც ამ სიტყვების შინაარსი ფიზიკის კანონებს. ამიტომ სავსებით მისაღები უნდა იყოს ამ მოვლენის უნიკალური ენობრივი ფორმულით გადმოცემა.


ჩემი მოკრძალებული აზრით კი, ალბათ, ნაკლებად მნიშვნელოვანია ის, თუ როგორ მივულოცავთ ერთმანეთს: ქრისტე აღსდგა თუ ქრისტე აღდგა.
მთავარია, გააზრებული გვქონდეს, თუ რას ნიშნავს ქრისტეს მაცხოვნებელი ვნება ან რა მოგვიტანა ჩვენ ქრისტეს აღდგომამ!


ყველას გილოცავთ ქრისტეს ბრწყინვალე აღდგომის დამდეგ დღესასწაულს!

სრული ვერსიის ნახვა funtime.ge